مىكرديم كه يك پهلوى كارهاى كشور را روى شانهء زن‌ها نهاده و مملكت دوچندان ترقّى مىكند . ازاين‌رو بر زنان فرنگ غبطه مىخورديم و از نادانى و پرده‌نشينى زنان شرق شكايت داشتيم . تا در اثر سير در پاريس كه مهد تمدّن و مركز آزادى است ، چگونگى و احوال زنان آزاد را ديدم ، شكايت ما منقلب به رضايت شد ، و نزديك است كه به نادانى و پرده‌نشينى زنان خودمان راضى و خرسند شويم . آنان كه اين آزادى را براى جنس لطيف زن مىخواستند ، سخت با آن‌ها بدى و دشمنى كرده‌اند . زن را به بازار مىفرستند و با جوانان مخلوط و ممزوج مىكنند و اين گوهر شريف و جوهر لطيف را به معرض مفاسد بسيارى درمىآورند . جوانان حيله‌گر به وسيلهء مال و منال و ساير امور ، آن‌ها را مىفريبند و بالاخره از رديف زن‌هاى نجيب خارجشان مىكنند ، و پايان كار آن‌ها را هرزه و هرجايى و بىاعتبار مىنمايند كه بايد دوران عمر و زندگىشان را در كوچه‌ها و خيابان‌ها به پايان ببرند ؛ و در مصر از اين قبيل زنان نمونه‌اى پيدا شده ، ولى در پاريس هزارها زنان به اين روزگار تلخ گرفتار شده‌اند ؛ به طورى كه هيچ خيابانى و گردش‌گاهى و باغى نيست كه از اين قبيل زنان بوالهوس بىعفّتى خالى و تهى باشد . عامل اساسى اين خرابى ، همان آزادى و خودسرى است كه دولت فرانسه به زن‌ها داده و آن‌ها را در كسب و تحصيل رزق ، مساوى و هم‌قدم با مردها كرده . اكنون هزارها زن جوان در خيابان‌هاى پاريس به حال افسار گسيختگى و آزادى ، هم عمر خودشان را ضايع مىكنند ، و هم هزاران مرد جوان را فاسد و بلاعقب مىنمايند كه اگر نبود اين آزادى ، همانا آن‌ها مادرانى بودند داراى اولاد و صاحب خانه و عائله ؛ و آن مردها هم مردانى بودند صاحب خانه و اولاد . فرانسه به وضع كنونى ، در خطر شديد اجتماعى واقع شده كه اساس ملك و دولت او را سخت تهديد مىكند ؛ و از اين خطر رهايى نمىيابد ، مگر پس از انقلاب بزرگى . در سال گذشته بر اثر آزادى زن‌ها هيجده هزار بچهء بىصاحب سر راه افتاده در شهر پاريس پيدا شده ، و بر اثر اين آزادى مفرط ، از چهل سال پيش تاكنون احصائيهء نفوس پاريس و آمار آن‌ها به يك منوال است ، و هيچ زيادتى پيدا نكرده با آن‌كه افراد ساير ملل روزبه‌روز در تزايدند . دخترهاى آزاد بىصاحب ميان كوچه و بازار ريخته و جوان‌ها به واسطهء نرفتن زير بار تعب و مشقّت عيال‌دارى و خانه‌دارى با آن‌ها دفع شهوت موقّت مىكنند . اگرچه جهل و حجاب براى زنان ، اندكى زيان دارد و تا يك مقدارى از تمدّن عقب مىاندازد ، و لكن آزادى مفرط چه با علم و چه بدون علم ضرر و زيانش به جامعه و به خانواده بسيار است و يقينا جامعه را فاسد مىكند و بزرگ شاهد ، وضعيّت اجتماعى كشور فرانسه و شهر پاريس است . اساسا ريخت و ساختمان زن براى مادرى و پرورش فرزندان و تدبير منزل و عائله است و